Wij zijn in Nepal, om precies te zijn in Thamel even buiten Kathmandu, waar wij op bedrijfsbezoek zijn bij CASHMERE CULTURE, dat de originele pashmina omslagdoeken maakt die wij bij PashminaWear voeren, naast andere accessoires.
Een kort verhaal over pashminawol
Het inzamelen van de wol is de eerste stap in het ontstaan van de mooie pashmina omslagdoeken en sjaals. Het is een langzaam proces, maar het is duurzaam en waarborgt dat dit eeuwenoude ambacht niet verloren gaat; zo helpt het banen te behouden voor veel lokale mensen in dit arme land.
De haren, of de vacht, zijn waar alles begint. De kasjmiervezels die bij CASHMERE CULTURE gebruikt worden hebben een gemiddelde diameter van slechts 15 tot 16 micrometer. Nadat de wol gekamd, gesorteerd en gereinigd is, wordt zij gesponnen tot kasjmiergaren. Een belangrijke eigenschap van het garen is het aantal draaiingen per meter. Twists per inch heet het in het Engels, en het is een maat voor hoe strak het garen gedraaid is. De draaiingen houden de dunne kasjmiervezels bijeen, en hoe meer draaiingen per meter, hoe sterker en duurzamer het garen; een lager aantal draaiingen geeft juist een zachter en delicater resultaat.
De medewerkers van CASHMERE CULTURE gebruiken hun jarenlange ervaring om de juiste balans te vinden, zodat het garen duurzaam maar tegelijk mooi en zacht is, en geweven kan worden tot omslagdoeken die mooi zijn én vele jaren meegaan. Wanneer het garen goed gedraaid is, voorkomt men dat het eindproduct gaat pillen of pluizen, zoals vaak te zien is bij kasjmier van slechte kwaliteit. Hier gebruikt men garen met 200 draaiingen per meter, wat overeenkomt met ongeveer 5 TPI. Het is een fascinerende mate van detail. Niets wordt aan het toeval overgelaten.
Trots ambacht en machines uit vervlogen tijden
Bij ons bezoek aan CASHMERE CULTURE zijn de eerste dingen die ons begroeten rijen nog ongeverfde pashmina omslagdoeken, vrolijk wapperend in de lichte bries. Wij zijn net de poort binnengegaan van de nieuwe fabriek, die gebouwd werd nadat de zware aardbeving van 2015 het oude gebouw beschadigde.
Binnen is het heerlijk licht en schoon en alles oogt goed georganiseerd. In het midden is een grote open ruimte vol wonderlijke apparaten uit vervlogen tijden. Het zijn machines die met voeten en handen bediend worden, die het onbegrijpelijk dunne kasjmiergaren spinnen en weven dat na een ingewikkeld en tijdrovend proces wordt omgetoverd tot de gewilde omslagdoeken.
In de grote ruimte staat een grotere machine met een wiel dat garen op de grote klossen windt. Een dozijn tegelijk. De grote klossen worden gebruikt voor de kettingdraden van de weefgetouwen, dus de draden die in de lengterichting van het weefgetouw lopen, terwijl de kleine spoelen voor de inslagdraden zijn, die dwars over het weefgetouw gaan.
De weefgetouwen worden met handen en voeten bediend. Zo is het altijd geweest. Vrijwel alles hier in de fabriek draait zonder elektriciteit, op het licht en de strijkijzers na. Het afzien van elektriciteit komt deels voort uit de zorgvuldigheid die deze kunstambachtslieden aan de dag leggen. Het gevoel met het proces gaat verloren bij het gebruik van machines. Deels kampen ze met veelvuldige stroomuitval in Nepal, waar het niet ongewoon is dat de stroom 12 tot 14 uur per dag is afgesloten.
Kumar stelt een paar wielen aan de zijkant van het weefgetouw af terwijl hij een prachtig visgraatmotief weeft en de spoel met de inslagdraad in hoog tempo dwars over het weefgetouw glijdt. Van rechts naar links en weer terug. Het is fascinerend om te zien, en het stemt mij blij te bedenken dat er in deze tijden van volautomatische machines en robots nog plaats is voor dit oude ambacht. Het is onnoemelijk tijdrovend, maar wanneer men het resultaat in handen heeft, is het alles waard.
Oog voor de details
Nadat het afgeweven textiel van het weefgetouw is gehaald, wordt het naar een andere kamer gebracht waar een groep vrouwen de geweven pashminastof inspecteert. De stof wordt uitgespreid op een speciaal raam waar zij bij licht op eventuele fouten gecontroleerd kan worden. Elke centimeter wordt op fouten nagekeken, die met naald en draad met de hand worden hersteld. Het is moeizaam werk, maar essentieel om de kwaliteit van het eindproduct te waarborgen. Op dit moment zijn de omslagdoeken nog niet uitgesneden, maar de markeringen waar ze gesneden moeten worden zijn al te zien. De omslagdoeken zullen nooit “perfect” worden, zo laat ik mij vertellen, maar ze worden zo dicht bij perfect als menselijk mogelijk is. Na het verven van de omslagdoeken worden ze nog eens gecontroleerd.
Nadat het geweven textiel gecontroleerd is en de fouten hersteld zijn, wordt het uitgesneden tot afzonderlijke pashmina omslagdoeken, waarna ze gewassen en geverfd worden. Het is een verrassend gezicht ze te zien koken in de grote vaten, als was het een magische toverdrank uit een sprookje. De jonge vrouwen roeren in de vaten met de omslagdoeken, en tenzij ze naturel blijven, wordt in dit stadium de gekozen kleur toegevoegd. Het verbaasde mij dat iets zo fijns en delicaats zo stevig gekookt wordt, maar zo gaat het dus. Een andere vrouw rolt voorzichtig een prachtige blauwe omslagdoek uit het vat omhoog en draagt hem naar een cilinder. Ze vertellen mij dat dit is om de mooie kleurovergangen te maken die je op sommige omslagdoeken ziet. Ik ben sprakeloos. Zowel over de vakkundigheid waarvan ik getuige ben, als over het feit dat men met zulke betrekkelijk eenvoudige technieken zulke buitengewoon mooie dingen kan maken.
Tot slot lopen wij naar het laatste station in de fabriek, waar Saraswoti Rai labels op de afgewerkte pashmina omslagdoeken naait terwijl Rama Ghimire elke omslagdoek voorzichtig inpakt. De twee vrouwen zijn de laatste schakel in een proces dat begon met een geit die graasde op de verre berghellingen die wij ver aan de horizon kunnen ontwaren. Ons bezoek aan CASHMERE CULTURE loopt ten einde, en ik voel mij bevoorrecht dat ik inzicht heb gekregen in dit fantastische proces. Elke pashmina omslagdoek die dit bedrijf verlaat is door de handen van 51 mensen gegaan, en wij staan er nog steeds versteld van hoeveel werk er in het maken ervan zit. Na mijn bezoek kan ik de kwaliteit, de schoonheid en niet in de laatste plaats de duurzaamheid van de omslagdoeken veel beter op waarde schatten.
Wij verlaten CASHMERE CULTURE en keren huiswaarts, een ervaring rijker. Nepal is een arm land, maar wij zijn alleen maar vriendelijke en gastvrije mensen tegengekomen. Wij kijken ernaar uit het land volgend jaar weer te bezoeken. Wij zijn blij een klein beetje aan de economie van het land te kunnen bijdragen door de fijne omslagdoeken te importeren, en zijn er trots op onze klanten een uniek product te kunnen bieden dat van begin tot eind handgemaakt is.
Heeft u zin gekregen om een pashmina omslagdoek te kopen, dan vindt u ons assortiment hier.